Tualimforum.com  

Geri git   Tualimforum.com > KÜLTÜR VE SANAT > Memleketini Tanı > Güneydoğu Anadolu Bölgesi > Diyarbakır
Kayıt ol Yardım Üye Listesi Ajanda Arama Bugünki Mesajlar Bütün Forumları okunmuş kabul et


Konu Bilgileri
Konu Başlığı
Diyarbakır Yöresi Halk Oyunları-Diyarbakır Halk Oyunları-Diyarbakır İli Halk Oyunları
Konudaki Cevap Sayısı
0
Şuan Bu Konuyu Görüntüleyenler
 
Görüntülenme Sayısı
547

Yeni Konu aç  Cevapla
 
LinkBack Seçenekler
Alt 15.07.10, 14:03   #1 (permalink)
Kullanıcı Profili
Gamma Üye
Kullanıcı Bilgileri
Üyelik tarihi: Jan 2008
Nerden: Malatya
Mesajlar: 1.899
Konular: 1751
Puan Grafiği
Rep Puanı:887
Rep Gücü:0
RD:Esra will become famous soon enoughEsra will become famous soon enoughEsra will become famous soon enoughEsra will become famous soon enoughEsra will become famous soon enoughEsra will become famous soon enoughEsra will become famous soon enough
Teşekkür

Ettiği Teşekkür: 39
52 Mesajına 85 Kere Teşekkür Edlidi
:
icon Diyarbakır Yöresi Halk Oyunları-Diyarbakır Halk Oyunları-Diyarbakır İli Halk Oyunları

Diyarbakır Yöresi Halk Oyunları-Diyarbakır Halk Oyunları-Diyarbakır İli Halk Oyunları

Diyarbakır yöresi halay türüne giren oyunları kendi bünyesinde barındırır Yörede oyunlar genelde coşkuyu, sevgiyi, ahengi, hüznü, yiğitliği, mertliği ve günlük doğa olaylarını içerir. Oyunların çok eski kökeni olmasına rağmen bugünlere kadar gelmişlerdir. Bütün oyunlar yörenin yaşayış biçimi, sosyal ve kültürel ilişkilerinden etkilenmiştir Yöre oyunlarda işler adım hemen hemen bütün oyunlarda sağa doğrudur. Aynı oyunlar farklı ilçe veya farklı köylerde aynı biçimde veya küçük nüanslarla oynanmaktadır Bununda en büyük nedeni ise aşiretlerin bölünüp değişik yerlere yerleşmesidir.

Diyarbakır’da halk oyunları ; kına geceleri, düğün, bayram ve özel zamanlarda oynanır Bazen sohbet ve eğlenme amaçlı gidilen yerlerde halk oyunları da oynanır. Bazen de yöreye özgü eyvanlı evlerde eğlence amaçlı bir araya gelinir ve bu muhabbetlerin açılışı halk oyunlarıyla yapılır ve ardından müzik ile devam eder, hatta bu güzel sohbetler için özel davul zurna bile temin edilir
Yörede oyunlar genelde ağırdan başlayıp hızlanarak devam eder. Oyun formları genellikle ;
* Düz çizgi,
* Karşılıklı iki düz çizgi,
* Yarım daire,
* Daire formundadır
Bazı kırsal kesimlerde ise çeşitli biçimde diziler oluşturulur ve sözlü sözsüz ezgiler eşliğinde oynanır. Oyunlar serçe parmaklar, kollar ve avuç içlerinin birleşmesiyle oynanmaktadır. Bazı oyunlarda kollar serbest bir halde seyir gösterir.
Örneğin Çepik oyunu gibi Yörede bazı oyunlar belli araçlar eşliğinde oynanır Bu araçlar genelde ;
* Teşi,
* Bakraç,
* Tüfek,
* Sopa,
* Tırpan,
* Kepenek ‘tir

Seyirlik oyunları geçmişte gerçekleşen olaylar, doğadan etkileşim, dini inançlar ve hikayelerden derlenip belli bir formda ve uygun müzikle sahneleme olayıdır. Bu oyunlar yörede halen eski canlılığını koruyarak oynanmaktadır.

Diyardakır'daki Halk Oyunlarının İsimleri

* KEŞE - O
* DELİLE (DELİLO)
* GOVEND (HALAY)
* HARRANİ (ESMERİM)
* ŞUŞANE (TEK AYAK)
* DU - NIG (ÇİFT AYAK)
* ÇAÇAN
* ÇEPİK
* MERYEMO
* PAPURE
* DÜZO
* KADIN DELİLOSU
* KADIN HALAYI
* TEŞİ
* BERİ
* TEŞİ (ERKEK)
* GUR - U PEZ (KURT KUZU)
* HASAT
* KELEK
* ŞUR - U MERTAL (KILIÇ KALKAN)
* ÇÖMÇE GELİN

Diyarbakırda Halk Oyunları Kostümleri
Diyarbakır yöresinde hakim olan sert, karasal iklim ve yarı kurak yayla iklimi sebebiyle yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise çok soğuk geçer Birazda bu iklimin etkisiyle halk arasında birlik, beraberlik, dayanışma daha yoğundur Bu yoğunluk geleneklere daha sıkı sarılmayı, inançlarına daha fazla sahip çıkmayı beraberinde getirmiştir
Tüm bu geleneklere bağlılık giyim kuşamın muhafaza edilip günümüze kadar dimdik ayakta gelmesini kolaylaştırmıştır.

Halk oyunları denilince en önemli unsurlardan biri de şüphesiz giyilen kıyafettir Yöresel özellikleritamamıyla yansıtan öğedir kıyafet Diyarbakır yöresel özelliği sebebiyle giyimin yeri çok önceliklidir Cumhuriyet Dönemi’nde giyilen şehir kıyafetleri de yöre halkının giyimine her dönem ne denli özen gösterdiğinin belgesidir.

Yörede giyilen kıyafeti etkileyen unsurlardan bazıları ;
Yörede birçok kültürün beraber yaşaması ve kültür alışverişinde bulunulması, özündekini kaybetmeden giyilen kıyafetleri etkilemiş ve bu etkileşim yöre kıyafetlerine zenginlik katmıştır
Yörenin iklimi, coğrafyası ve içinde bulunduğu ekonomik şartlar kıyafetler üzerinde etkili olup günlük yaşamda daha güzel görünüp, insanlar üzerinde güçlü gözükmek ve özel günlerde kendini öne çıkarmak faktörleri kıyafetler üzerinde önemli rol oynamıştır
Bölgede hakimiyetkuran medeniyetlerin, kıyafetlerle ilgili koyduğu yasaklar ve önerdiği kıyafetler hiç şüphesiz ciddi birer etken olup kutsal kitaplar ve dini yayan insanlar giyilenler hakkında kesin hükümler verdiğinden dinsel inançlar bireylerin giyimi üzerinde ciddi anlamda etkiler bırakmıştır.

Kadın Kostümü

Başa Giyilenler

* Kofi
Kenarları çuhaya benzer kumaşla çevrelenmiş, tepesi ise ipek veya benzeri
ipliklerle elde edilmiş bir başlıktır. Parçaları ise ;

* Tar denilen tas biçimindeki tahta yada tenekeden yapılmış malzeme
* Tarın üstüne geçirilen saçaklı yada saçaksız fes
* Kofiye takma saç eklenir ve yanlardan örgüler sarkıtılır

Açık başa önce beyaz renkte tülbent sonra yörede şaar denilen sarık ve bununda üzerine genelde canlı renklerden seçilen puşular sarılır Kofinin üstüne sarılan şaar düğümüne göre takan kişinin hangi bölgeye ait olduğunu belirtir.

* Fes
Keçeden yapılan, baştan bele kadar uzanan,iki türlüsü olan bir başlık çeşididir

* Fini Fes ; Saç bağı olmayan ve içinde kasnak bulunan, genelde yaşlıların tercih ettiği fes çeşididir
* Kofi Fes ; Saç örükleri bulunan ve genelde çift yada kırk örüklü çeşitleri olan fes çeşididir Genelde genç kızlar kullanır ve saç örgüleri ise mavi boncuk, gümüş penez, mecidiye, muska yada saç bağları ile süslenmiştir.

* Tülbent
Başa boylu boyunca saçlar görülmeyecek şekilde örtünen, ince sık tülden yapılan, genelde beyaz renk ve kare şeklinde olan ince bir baş örtüsüdür Yörede “Çit” adı da verilir Bu örtünün etrafı elde örülmüş oyalar ve pullarla çevrili olanları da mevcuttur Bunlara ise yörede yazma adı verilir.

* Şaar
Kare şeklinde, siyah zemin üzerine, değişik renklerden çizgiler bulunan bir baş örtüsüdür. Önce üçgendaha sonra ince bir şekilde katlanıp kofinin etrafına sarılıp düğümlenir Yörede “Çar ve Heftrenk” (7 renk) isimleri de verilir.

* Puşu
Özel kumaştan dokunan, renk ve dokunuşlarına göre adlandırılan, hemen hemen her rengi bulunan bir baş bağıdır Başın gerisine alından geçirilip sarılmak suretiyle kofinin üzerine sarılıp düğümlenir. Genelde canlı renklerden seçilir ve isteğe göre sayısı çoğaltılabilir.

Bedene Giyilenler

* Fistan
Kolları ve boyu uzun, etek kısmı büzgülü, genelde kadifeden yapılmış bir üst giysidir Bu kıyafete bazı yerlerde fistan bazı yerlerde ise entari denilmektedir Ağırlıklı olarak çiçek desenli modeller seçilen bir giysidir.

* Üçetek
Genelde kadife kumaşlardan yapılmış, önden ve yandan yırtmaçları bulunan, üzeri kendinden desenli bir üst giysidir Ağırlıklı olarak canlı renkler ve çiçek desenli modellerden seçilir Yörede mevsim ve iş şartlarına göre kullanılan bir giysidir.

* Kotik
Kadife yada benzeri kumaşlardan yapılan, üzeri değişik motiflerle süslenmiş, kolu dirseğekadar ve önü açık bir üst giysisidir İsim olarak kotik adını alması yörede kısa olana kot adı verildiğindendir Düğmesi yada ön tarafı birbirine bağlayacak bir ek parçası bulunmaz Üzerindeki işlemeler genelde sarı simlerden yapılır.

* Şalvar
Yörede “Tuman” denilen çiçekli yada kendinden desenli kumaşlardan olan, ağı dar ve düz normal paçalı bir alt giysidir Beli ve ayak paçaları lastikli olup, belden tam ayak bileğine kadar uzanmaktadır Genelde göze hoş gelen desenli modellerden seçilir.

* Kuşak
Birçok yerde “Ağabani” denilen genelde sarı yada açık renklerden oluşan üzeri işlemeli bele sarılan bel sarığıdır Katlanarak ince bir sekile getirilip sıkıca bele sarılır.

* Önlük
Bele bağlanan ve fistanın kirlenmesini önleyen değişik kumaşlardan yapılmış önlüktür Geneldekiri saklasın diye koyu renklerden seçilir Yörede bir diğer adı “Peştamaldır”

Ayağa Giyilenler

* Çorap
Koyun yününden, diz altına kadar uzanan, elde işlenen ve değişik motiflerle süslenen bir ayak giysisidir Yörede bir diğer adı “Yün Çoraptır”

* Yemeni
Deriden yapılan, ağırlıklı olarak beyaz, krem veya siyah renklerden seçilen, önü kapalı, bağcıksız, arka tarafında tutup çekilsin diye kulakçığı bulunan bir ayak giyeceğidir Yörede “Poçikli Yemeni” adı verilmektedir

Erkek Kostümü

Başa Giyilenler

* Tiftik Külah
Deve tüyünden yapılan, genelde koyu renklerden seçilen ve üzerine yöresel ipek puşular bağlanan bir başlıktır Kulakların ucunu içine alacak şekilde başa geçirilir ve üzerine puşu bağlanarak düğümlenir Düğüm ekip başında sağa diğer oyuncularda sola sarkıtılır Yörede koyun yününden yapılanı da mevcut olup, buna ise “Kum Külah” adı verilir.

* Cemadani
Yörede birçok değişik isim verilen, kare şeklinde, kenarları püsküllü ve ağırlık olarak siyah-beyaz yada kırmızı-beyaz renkteki baş bağıdır Önce ikiye üçgen şekildekatlanır daha sonra alından itibaren tüm başı saracak şekilde başa sarılıp bağlanır.

* Sekiz köşe Şapka
Yörede bir çok erkeğin tercih ettiği, değişik renk ve modelleri bulunan, bir başlık çeşididir.

Bedene Giyilenler

* Gömlek
Düz yada çizgili kumaşlardan yapılan, cepsiz, hakim yaka, önü ve kolları düğmelidir Yörede ağırlıklı olarak düz zemin üzerine çizgili veya kendinden çizgili olanları tercih edilir.

* Yelek
Gabardin kumaştan yapılan,önde cepleri olan, hakim yaka, kolsuz bir üst giysidir Şalvarla aynı kumaşı içerir, arka kısmında ipleri mevcut olup bu ipler birbirlerine düğümlenir Yörede “Kırk Düğme” adı da verilmektedir.

* Şalvar
Gabardin kumaştan yapılır yandan cepleri bulunan, ağı bol, paçaları dar, önden uçkuru bulunan bir alt giysidir Uçkur bağı yün iplerin değişik renklerde boyanıpdokunmasıyla yapılır Bu bağ şalvara takılır, önden düğümleri şalvarın içinde kalacak şekilde bağlanır Daha önceleri cep ve paça kısımlarına akrep, yılan motifleri işlenilmiştir, şimdileri ise motifli şalvarların sayısı azalmıştır.

* Kuşak
Kare şeklinde, kenarları püsküllü, rengarenk olan ve bele dolanan bir bel sarığıdır Püskülleri içeri alınıp, ikiye üçgen şeklinden kıvrımlı bir biçimde inceltilerek bele sıkıca sarılır Eski zamanlarda “Acem Kuşağı ve İpek Kuşaklar” kullanılmıştır.

Ayağa Giyilenler

* Çorap
Koyun yününden, diz altına kadar uzanan, elde işlenen ve değişik motiflerle süslenen bir ayak giysisidir Yörede bir diğer adı Yün Çoraptır.

* Yemeni
Deriden yapılan, ağırlıklı olarak beyaz, krem veya siyah renklerden seçilen, önü kapalı, bağcıksız, arka tarafında tutup çekilsin diye kulakçığı bulunan bir ayak giyeceğidir Yörede “Poçikli Yemeni” adı verilmektedir.
Esra isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
diyarbakir, diyarbakır halk oyunları, diyarbakır ili halk oyunları, diyarbakır yöresi halk oyunları, halk, oyunlari, oyunlaridiyarbakir, İli, yoresi


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar son Mesaj
Diyarbakır Halk Oyunları Erkek Kostümleri-Diyarbakır Halk Oyunları Erkek Kıyafetleri Esra Diyarbakır 0 15.07.10 14:12
Diyarbakır Halk Oyunları Kadın Kostümleri - Diyarbakır Halk Oyunları Kadın Kıyafetler Esra Diyarbakır 0 15.07.10 14:09
Diyarbakırda Halk Oyunları Kostümleri - Diyarbakır Yöresi Halk Oyunları Kostümleri Esra Diyarbakır 0 15.07.10 14:07
Diyarbakır Yöresi Halk Oyunları Listesi - Diyarbakır Halk Oyunları İndeksi Esra Diyarbakır 0 14.07.10 23:54
Muş Yöresi Halk Oyunları - Muş Halk Oyunları Genel Bilgi - Muş Halk Oyunları Esra Muş 0 14.07.10 15:55


Bütün Zaman Ayarları WEZ +3 olarak düzenlenmiştir. Şu Anki Saat: 12:33 .


Powered by vBulletin Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.0 RC 2