tualimforum.com  

Geri git   tualimforum.com > EĞİTİM ve ÖĞRETİM > Dersler/Ödevler > Fizik
amp;markreadhash=guest" rel="nofollow">Bütün Forumları okunmuş kabul etrel="nofollow">Bütün Forumları okunmuş kabul et
Kayıt ol Yardım Üye Listesi Ajanda Arama Bugünki Mesajlar Bütün Forumları okunmuş kabul et

Fizik Fizik dersi ödevleri,Fizik ödevleri...


Konu Bilgileri
Konu Başlığı
Merkezcil Kuvvet (Fizik)
Konudaki Cevap Sayısı
0
Şuan Bu Konuyu Görüntüleyenler
 
Görüntülenme Sayısı
961

Yeni Konu aç  Cevapla
 
LinkBack Seçenekler
Alt 03.08.08, 12:54   #1 (permalink)
Kullanıcı Profili
S.Moderators
 
SERDEM - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
Kullanıcı Bilgileri
Üyelik tarihi: Mar 2008
Mesajlar: 7.687
Konular: 6910
Puan Grafiği
Rep Puanı:11076
Rep Gücü:20
RD:SERDEM has a reputation beyond reputeSERDEM has a reputation beyond reputeSERDEM has a reputation beyond reputeSERDEM has a reputation beyond reputeSERDEM has a reputation beyond reputeSERDEM has a reputation beyond reputeSERDEM has a reputation beyond reputeSERDEM has a reputation beyond reputeSERDEM has a reputation beyond reputeSERDEM has a reputation beyond reputeSERDEM has a reputation beyond repute
Teşekkür

Ettiği Teşekkür: 47
464 Mesajına 935 Kere Teşekkür Edlidi
:
Standart Merkezcil Kuvvet (Fizik)

MERKEZCİL KUVVET VE HAREKET YASALARI

Bir kütle, dairesel bir yörünge üstünde hareket ettiğinde, merkezkaç ve merkezcil kuvvetler ortaya çıkar. Bir ipin ucuna bağlanan taş, bir eksen çevresinde döndürülürse, yörüngeye teğet doğrultuda fırlayıp kaçmaya çalışır. Taşı sürekli olarak yörünge dışına kaçmaya zorlayan bu kuvvete, merkez kaç adı verilir. Taşın merkezkaç kuvvet etkisinde kalıp uzaklaşmasını önleyen ve onu yörüngede tutan kuvvetse, merkezcil kuvvet diye adlandırılır. Merkezkaç ve merkezcil kuvvetlerin şiddetleri aynı, yönleri terstir ve her zaman ikisi birlikte bulunur.
1687’de Sir İsaac NEWTON üç ünlü hareket yasası yayınlamıştır. Birinci yasada, bir kuvvet etki etmediği sürece her taneciğin, ya belirli bir konumda kaldığı yada düzgün bir hızla hareket ettiği belirtilmiştir. Hız, doğrultu belirtilmeksizin, yolun zamana göre değişimi diye tanımlanır. Oysa yönlendirilmiş hız, belirli bir yöndeki hızdır. Taş, değişmez bir hızla döndüğünden, düzgün bir hareket yapmaktadır. Ama, hareketin doğrultusu her an değiştiğinden, yönlendirilmiş hızı da her an değişmektedir. Newton’un birinci hareket yasasına göre, taşın etkilendiği merkezcil kuvvet, hızın değişmesine neden olmaktadır. İvme, zamana göre hızın değişmesi diye tanımlandığından, taşın ivmeli bir hareket yaptığı söylenebilir. Bu ivme, dairesel yörünge boyunca değildir; yörüngeye dik, yani dönme eksenine doğrudur. Değeriyse, yörünge hızının karesinin, yörüngenin yarıçapıyla bölümüne eşittir.
Newton’un ikinci hareket yasasına göre; bir cisme etki eden kuvvet, o cismin kütlesi ile kuvvetin oluşturduğu ivmenin çarpımına eşittir. Burada ivmenin yönü, kuvvetin yönüyle aynıdır. Dolayısıyla, taşı etkileyen merkezcil kuvvet, taşın kütlesi ile merkeze doğru olan ivmenin çarpına eşittir.

MERKEZCİL KUVVETTİN KULLANILDIĞI ÖRNEKLER

REGÜLATÖR, MERKEZKAÇ

Merkezkaç regülatör, dizel motoru (gemilerde kullanılanlar) ya da buhar türbini (elektrik altörnatörünü döndürenler) gibi birincil iş makinalarının dönme hızını denetleyen bir otomatik düzenleme sistemidir.

Geri besleme:buhar gücüyle çalışan makinaların başlandığı yıllarda, hızı denetleyen regülatörler döner toplu aygıtlardı. Döner toplu regülatörler, üstlerindeki kolun merkezkaç kuvvetler sonucu bir yaya karşı hareket etmesiyle, motor hızlarını ölçerlerdi. Bu yalın regülatörler, geri besleme yoluyla çalışırdı; yani sistem,denetim altındaki niceliğin ölçülmesiyle elde edilen verilerin kullanılmasıyla , sürekli olarak ayarlanırdı. İstenen hızın elde edilmesi için yay, önceden belli bir miktar gerilirdi. Böylece, makinanın sağladığı güçte önceden bilinemeyecek bir değişiklik sonucu hızda bir sapma olduğunda , gelen buhar ayarlanarak, makinanın gerekli hıza geri dönmesi sağlanmaktaydı.

Dalgalanma: 1868’de James Clerk Maxwell, hızdaki istenmeyen oynamanın matematiksel açıklamasını yaptı. Günümüzde kararsızlık ya da dalgalanma denen bu hareket, regülatör hızlarının sürekli olarak dalgalanmadığını gösteriyordu. Sonuç olarak, günümüzde bile, mekanik toplu regülatör yerine, elektrikli tako-jeneratör kullanma olanağı Maxwell’in açıklaması, klasik otomatik denetim kuramının geliştirilmesini ve bu regülatörlerin düzensiz çalışmalarının önlenmesini sağladı.
Kısa bir süre sonra, toplu regülatörün kol yayını, doğrudan hızla orantılı olarak değil, hızın karesiyle orantılı olarak hareket ettirdiği (merkezkaç kuvvetinin doğması nedeniyle) ve bu sistemin duyarlılığının istenen hızla kısa birlikte değişmesi gerektiği anlaşıldı. Sistem düşük hızlarda çok hantal, yüksek hızlardaysa dalgalı olabilmektedir. Ne var ki, demiryolu ve karayolu taşımacılığında kullanılan motorlar gibi birkaç örnek dışında, istenen hızın ya hiç değişmemesi ya da çok az değişmesi nedeniyle, bu özellik önem taşımaz. Sonuç olarak, günümüzde bile, mekanik toplu regülatör yerine, elektrikli tako-jeneratör kullanma olanağı bulunmasına karşılık birçok modern regülatörde hala merkezkaç kuvvetten yararlanılmaktadır.

Yüke duyarlılık: yalın regülatörlerin gecikme adı verilen bir kusurları daha vardır. Motora bindirilen yükün değişmesi durumunda, istenen hızda geçici yada kalıcı bir gecikme ortaya çıkar. Gecikme göstermeyen regülatöre eşzamanlı denir. Bu konun özellikle önemli olduğu alanlardan biri, elektrik üretimidir. Elektrik üretiminde gecikmeler, alternatif akım frekansını doğrudan etkiler. Bu sistemlerde kullanılan regülatörler, yüke duyarlı aygıtla, motorun hızı kadar , üstündeki yük de ölçülerek, geri beslenir. Yükün ölçülmesi, hareket ettirilen yük ile motor arasında bir bağlantı kurularak ya da makine içindeki elektrik akımı ölçülerek yapılabilir. Doğal olarak bu, daha büyük b,r karmaşıklık ve daha zor bir planlama sorunu yaratır.
Yüke duyarlı aygıtın bulunmadığı durumlarda, yükteki bir değişiklik, belirli bir süre alan bir gecikme artışı yaratır. Denetim sistemi, ancak gecikmenin ortaya çıkmasından sonra düzeltme işlemine başlaya bildiğinden, regülatörde geçici bir gecikmenin oluşması kaçınılmazdır. Yükteki değişiklikten sonraki geçiş sırasında da , hızda küçük bir hata kalabilir. Buna kalıcı gecikme denir. Kalıcı gecikme, yüke duyarlı aygıt kullanılmadan önlenebilir. Bu amaçla, hem hızdaki gecikmeye, hem e gecikmenin değişme hızına karşı tepki gösteren bir regülatör kullanılır.
Yüke duyarlı aygıt kullanıldığında regülatör, yükteki değişmeyse hemen tepki gösterebilir, yani gecikmenin ortaya çıkmasını beklemez. Dikkatli bir planlamayla, geçici gecikme önemli ölçüde azaltılabilir ve böylece kalıcı gecikme ortadan kalkar.

MERKEZCİL KUVVETTİN KULLANILDIĞI BAŞKA ÖRNEKLER:

Merkezcil kuvvet bazı debriyaj türlerinde kullanılır. Merkezcil kuvvetten bazı kimyasal bileşenlerin birbirinden ayrılmasında da yararlanılır. Uzayda gezegenler ve uzay araçları, kütle çekim kütle çekim kuvvetleri etkisiyle elips ya da daire biçimli harekete zorlanır.
--------------Tualimforum İmzam--------------
Aksini Belirtmediğim Takdirde Yazdığım Konular ALINTIDIR



Liseler - Anadolu Liseleri - Fen Liseleri

Anaokulu - İlköğretim

Sınav Soruları ve Ders Notları
SERDEM isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
fizik, kuvvet, merkezcil


Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)
 
Seçenekler

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık


Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar son Mesaj
Birlikten Kuvvet Doğar ile İlgili Kompozisyon - Birlikten Kuvvet Doğar Konulu Kompozi Nokia Kompozisyonlar 5 14.12.17 15:33
Rüyada Kuvvet Görmek - Rüyada Kuvvet Açıklaması ve Yorumu - Kuvvet Rüya Tabiri Tarot H-I-İ-J-K-L-M ile Başlayan Rüya Tabirleri 0 31.08.12 23:19
Kuvvet Formülleri - Kuvvet Çeşitleri - Kuvvet Birimleri - Fen Bilgisi Konu Anlatım SERDEM İlköğretim 0 27.01.12 18:11
Eğik Ateş Hareketi - Fizik Dersleri - Fizik Ders Notları SERDEM Fizik 0 20.08.09 04:41
Fizik Ders Notları -Fizik Kavram Haritası - Fizik Haritası - Fizik Konuları SERDEM Fizik 0 20.08.09 04:20


Bütün Zaman Ayarları WEZ +3 olarak düzenlenmiştir. Şu Anki Saat: 21:50 .


Powered by vBulletin Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2023, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.0 RC 2